Mówili, że nigdy nie wyjdę za mąż. W ciągu czterech lat dwunastu mężczyzn spojrzało na mój wózek i odeszło. Ale to, co stało się później, zaskoczyło wszystkich, łącznie ze mną.
Nazywam się Elellanar Whitmore i to jest historia o tym, jak odrzuciło mnie społeczeństwo, a znalazłam miłość tak potężną, że zmieniła ona całą historię.
Wirginia, 1856. Miałem 22 lata i byłem uważany za straconą sprawę. Moje nogi były bezużyteczne od ósmego roku życia. Wypadek podczas jazdy konnej zmiażdżył mi kręgosłup i uwięził mnie w tym mahoniowym wózku inwalidzkim, który zamówił mój ojciec.
Ale tego nikt nie rozumiał. To nie wózek inwalidzki uniemożliwił mi zamążpójście. To ja byłam ciężarem. Kobietą, która nie mogła towarzyszyć mężowi na przyjęciach. Osobą, która rzekomo nie mogła mieć dzieci, nie potrafiła prowadzić domu, nie potrafiła wypełniać żadnych obowiązków, jakich oczekuje się od żony z Południa.
Dwanaście zaaranżowanych oświadczyn od mojego ojca. Dwanaście odrzuceń, każde okrutniejsze od poprzedniego.
„Nie może iść do ołtarza”. „Moje dzieci potrzebują matki, która będzie za nimi biegać”. „Jaki sens, skoro nie może mieć dzieci?” Ta ostatnia plotka, całkowicie fałszywa, rozprzestrzeniła się lotem błyskawicy po wirginijskim społeczeństwie. Lekarz zaczął spekulować na temat mojej płodności, nawet mnie nie badając. Nagle stałam się nie tylko niepełnosprawna, ale i ułomna pod każdym względem, który miał znaczenie dla Ameryki w 1856 roku.
Kiedy William Foster, gruby, pijany pięćdziesięciolatek, odrzucił mnie, mimo że mój ojciec oferował mu jedną trzecią naszych rocznych dochodów z spadku, znałem prawdę. Umrę w samotności.
Ale mój ojciec miał inne plany. Plany tak radykalne, tak szokujące, tak całkowicie odbiegające od wszelkich norm społecznych, że kiedy mi o nich opowiedział, byłem pewien, że go źle zrozumiałem.
—Polecam ci Jozjasza — powiedziała. —Kowal. Zostanie twoim mężem.
Wpatrywałem się w mojego ojca, pułkownika Richarda Whitmore'a, właściciela 5000 akrów ziemi i 200 niewolników, pewien, że stracił rozum.
—Josiah—wyszeptałem. —Ojcze, Josiah jest niewolnikiem.
„Tak, wiem dokładnie, co robię.”
Nie wiedziałam, nikt nie mógł przewidzieć, że to desperackie rozwiązanie przerodzi się w największą historię miłosną, jakiej kiedykolwiek doświadczę.
Najpierw opowiem wam o Josiahu. Nazywali go brutalem. Miał osiem stóp i dziesięć cali wzrostu, a może nawet mniej niż osiem stóp. Ważył jakieś 90 kilogramów czystej muskulatury, efekt lat spędzonych w kuźni. Ręce zdolne do gięcia żelaznych prętów. Twarz, która sprawiała, że nawet najwięksi mężczyźni cofali się, gdy wchodził do pokoju. Wszyscy się go bali. Zarówno niewolnicy, jak i wolni trzymali się na dystans. Biali goście odwiedzający naszą plantację gapili się i szeptali: „Widziałeś, jaki on jest wielki? Whitmore stworzył potwora w kuźni”.
Ale tego nikt nie wiedział. To właśnie miałem odkryć. Josiah był najżyczliwszym człowiekiem, jakiego kiedykolwiek spotkałem.
Ojciec wezwał mnie do swojej pracowni w marcu 1856 roku, miesiąc po odmowie Fostera. Miesiąc po tym, jak przestałem wierzyć, że kiedykolwiek zmienię się sam.
„Żaden biały mężczyzna cię nie poślubi” – powiedziała bez ogródek. „Taka jest rzeczywistość. Ale potrzebujesz ochrony. Kiedy umrę, ten spadek przypadnie twojemu kuzynowi Robertowi. Sprzeda wszystko, da ci grosze i zostawi cię na łasce dalekich krewnych, którzy cię nie chcą”.
„W takim razie zostaw mi spadek” – powiedziałem, choć wiedziałem, że to niemożliwe.
„Prawo stanu Wirginia na to nie pozwala. Kobiety nie mogą dziedziczyć samodzielnie, a już na pewno nie…” Wskazała na mój wózek inwalidzki, nie mogąc dokończyć zdania. „Więc co sugerujesz?”
Josiah jest najsilniejszym mężczyzną w tej posiadłości. Jest inteligentny. Tak, wiem, że potajemnie czyta. Nie zdziw się. Jest zdrowy, zdolny i z tego, co słyszałem, życzliwy pomimo swojej postury. Nie opuści cię, bo ma prawny obowiązek zostać. Będzie cię chronił, zapewni ci byt i zaopiekuje się tobą.
Logika była przerażająca i nieskazitelna.
„Zapytałaś go?” – nalegałam.
„Jeszcze nie. Chciałem ci powiedzieć wcześniej.”
„A co jeśli odmówię?”
W tym momencie twarz mojego ojca postarzała się o dziesięć lat. „Wtedy będę dalej szukał białego męża, oboje będziemy wiedzieć, że mi się nie uda, a po mojej śmierci spędzisz resztę życia w pensjonatach, zdany na łaskę krewnych, którzy uważają cię za ciężar”.
Miał rację. Nienawidziłem tego, że miał rację.
„Czy mogę się z nim spotkać? Porozmawiajcie z nim, zanim podejmiecie tę decyzję, dla was obojga.”
„Jasne. Jutro.”
Następnego ranka przyprowadzili Josiaha do domu. Stałem przy oknie w salonie, gdy usłyszałem ciężkie kroki w korytarzu. Drzwi się otworzyły. Wszedł mój ojciec, a wtedy Josiah się uchylił – naprawdę się uchylił – żeby zmieścić się w drzwiach.
Boże, jaki on był ogromny. 195 cm czystej muskulatury i krągłości, ramiona ledwo dotykały ciała, dłonie pokryte bliznami po oparzeniach, które wyglądały, jakby mogły kruszyć kamień. Jego ogorzała, brodata twarz i oczy przeskanowały pokój, nie zatrzymując się na mnie. Stał z lekko pochyloną głową i splecionymi dłońmi, niczym niewolnik w domu białego człowieka.
Ten brutal był dla niego idealny. Wyglądał, jakby mógł zburzyć dom gołymi rękami. Ale wtedy mój ojciec przemówił.
„Josiah, to moja córka, Elellaner.”
Wzrok Josiaha spoczął na mnie na pół sekundy, po czym znów spuścił wzrok. „Tak, proszę pana”. Jego głos był zaskakująco miękki, głęboki, a jednocześnie delikatny, niemal łagodny.
„Ellaner, wyjaśniłem sytuację Josiahowi. Zrozumiał, że będzie odpowiedzialny za twoją opiekę”.
Udało mi się przemówić, choć drżałam. „Josiah, czy rozumiesz, co proponuje mój ojciec?”
Jeszcze jedno szybkie spojrzenie na mnie. „Tak, panienko. Będę twoim mężem, będę cię chronił, będę ci pomagał”.
„I zaakceptowałeś to?”
Wydawał się zdezorientowany, jakby myśl, że jej zgoda może mieć dla niego znaczenie, była mu obca. „Pułkownik powiedział, że musi pani to zrobić, panienko”.
„Ale czy naprawdę tego chcesz?”
Pytanie go zaskoczyło. Jego oczy spotkały się z moimi. Ciemnobrązowe, zaskakująco łagodne jak na tak groźną twarz. „Ja… ja nie wiem, czego chcę, panienko. Jestem niewolnikiem. Zazwyczaj to, czego chcę, nie ma znaczenia”.
Ta szczerość była jednocześnie brutalna i bezwzględna. Mój ojciec odchrząknął. „Może powinniście porozmawiać na osobności. Będę w gabinecie”.
Wyszedł, zamknął drzwi i zostawił mnie samą z dwumetrowym niewolnikiem, który podobno był moim mężem. Żadne z nas nie odzywało się przez godziny.
„Chcesz usiąść?” – zapytałem w końcu, wskazując na krzesło przede mną.
Josiah przyjrzał się delikatnemu meblowi z haftowanymi poduszkami, a potem jej imponującej sylwetce. „Nie sądzę, żeby to krzesło mnie utrzymało, panienko”.
„A potem sofa.”
Ostrożnie usiadł na krawędzi. Nawet siedząc, był ode mnie wyższy. Dłonie oparł na kolanach, każdy palec przypominał małą maczugę, naznaczoną bliznami i odciskami.
Czy ty się mnie boisz, panienko?
"Czy tak powinno być?"
„Nie, proszę pani. Nigdy bym cię nie skrzywdził. Przysięgam.”
„Nazywają cię brutalem.”
Skrzywił się. „Tak, proszę pani. Ze względu na mój rozmiar. Bo jestem przerażający. Ale nie jestem brutalny. Nigdy nikogo nie skrzywdziłem. Nie celowo”.
„Ale mógłbyś, gdybyś chciał.”
„Mógłbym” – powiedział, znów patrząc mi w oczy. „Ale nie zrobiłbym tego. Nie z tobą. Nie z nikim, kto na to nie zasługuje”.
Coś w jej oczach – smutek, rezygnacja, słodycz, która nie pasowała do jej wyglądu – kazało mi podjąć decyzję.
Josiah, chcę być z tobą szczery. Nie chcę tego bardziej niż ty prawdopodobnie. Mój ojciec jest zdesperowany. Nie jestem dobrą kandydatką na męża. Uważa, że jesteś jedynym rozwiązaniem. Ale jeśli mamy to zrobić, muszę wiedzieć. Czy jesteś niebezpieczny?
„Nie, proszę pani.”
„Czy jesteś okrutny?”
„Nie, proszę pani.”
"Czy chcesz mi zrobić krzywdę?"
„Nigdy, panienko. Przysięgam na wszystko, co uważam za święte.”
Jego szczerość była niezaprzeczalna. Naprawdę wierzył w to, co mówił.
„Mam jeszcze jedno pytanie. Czy potrafisz czytać?”
Pytanie go zaskoczyło. Na jego twarzy pojawił się błysk strachu. Czytanie było nielegalne dla niewolników w Wirginii. Ale po długiej ciszy powiedział cicho: „Tak, proszę pani. Sam się nauczyłem. Wiem, że to zabronione, ale… nie mogłem się powstrzymać. Książki to bramy do miejsc, których nigdy nie odwiedzę”.
„Co czytasz?”
„Cokolwiek znajdę. Stare gazety, czasem pożyczone książki. Czytam powoli. Niewiele się nauczyłem, ale czytam.”
„Czytałeś kiedyś Szekspira?”
Jej oczy się rozszerzyły. „Tak, proszę pani. W bibliotece jest stary egzemplarz, którego nikt nie dotyka. Czytałam go wczoraj w nocy, kiedy wszyscy spali”.
„Jakie prace są zagrożone?”
„Hamlet, Romeo i Julia, Burza”. Jego głos mimowolnie nabrał entuzjazmu. „Burza to mój ulubiony film. Prospero kontroluje wyspę za pomocą magii. Ariel tęskni za wolnością. Kaliban traktowany jak potwór, ale być może bardziej ludzki niż ktokolwiek inny”. Urwał gwałtownie. „Przepraszam panią. Za dużo gadam”.
„Nie” – odpowiedziałem z uśmiechem. To był pierwszy raz, kiedy naprawdę się uśmiechnąłem w tej dziwnej rozmowie. „Mów dalej. Opowiedz mi o Kalibanie”.
I stało się coś niezwykłego. Josiah, olbrzymi niewolnik znany jako Bruta, zaczął mówić o Szekspirze z inteligencją, która zaimponowałaby profesorom uniwersyteckim.
Kaliban zostaje napiętnowany jako potwór, ale Szekspir pokazuje nam, że został zniewolony, jego wyspa skradziona, a magia jego matki zignorowana. Prospero nazywa go dzikusem, ale Prospero przybył na wyspę i zabrał wszystko, łącznie z samym Kalibanem. Kim więc jest prawdziwy potwór?
„Czy uważasz, że Caliban jest postacią, z którą możesz się utożsamić?”
„Widzę Calibana jako człowieka, traktowanego jako coś gorszego, ale jednak człowieka”. Jego głos ucichł. „Jak… jak niewolnicy”.
„Skończyłem.”
„Tak, proszę pani.”
Rozmawialiśmy dwie godziny o Szekspirze, książkach, filozofii i ideach. Josiah był samoukiem; jego wiedza była fragmentaryczna, ale umysł miał bystry, a pragnienie wiedzy było widoczne. I w miarę jak rozmawialiśmy, mój strach ustępował.
Ten człowiek nie był brutalem. Był inteligentny, życzliwy, rozważny, uwięziony w ciele, które społeczeństwo postrzegało i uważało jedynie za potwora.
„Josiah” – powiedziałem w końcu – „jeśli to zrobimy, chcę, żebyś coś wiedział. Nie uważam cię za brutala. Nie uważam cię za potwora. Uważam, że jesteś osobą uwięzioną w beznadziejnej sytuacji, tak jak ja”.
Nagle jej oczy napełniły się łzami. „Dziękuję, panienko”.
„Mów mi Elellanar. Kiedy jesteśmy sami, mów mi Elellanar.”
— Nie powinnaś, panienko. To nie byłoby stosowne.
„Nic w tej sytuacji nie jest sprawiedliwe. Jeśli mamy być mężem i żoną, czy cokolwiek to znaczy, powinieneś używać mojego nazwiska”.
Powoli skinął głową. „Elellanar”. Moje imię i jego głęboki, miękki głos rozbrzmiewały jak muzyka.
„W takim razie ty też powinnaś coś wiedzieć. Nie uważam, że nie nadajesz się do małżeństwa. Uważam, że mężczyźni, którzy cię odrzucili, byli głupcami. Mężczyzna, który nie widzi nic poza wózkiem inwalidzkim, który nie widzi osoby w środku, nie zasługuje na ciebie”.
To była najżyczliwsza rzecz, jaką ktokolwiek powiedział mi w ciągu ostatnich czterech lat.
„Zrobisz to?” – zapytałem. „Czy zaakceptujesz plan mojego ojca?”
„Tak” – odpowiedział bez wahania. „Będę cię chronić. Zaopiekuję się tobą. I postaram się być ciebie godny”.
„Postaram się, żeby ta sytuacja była znośna dla nas obojga.”
Przypieczętowaliśmy umowę uściskiem dłoni; jego ogromna dłoń objęła moją, ciepła i zaskakująco delikatna. Radykalne rozwiązanie mojego ojca nagle wydało się mniej niemożliwe.
Ale co stało się później? Czego dowiedziałem się o Josiahu w kolejnych miesiącach? To właśnie wtedy historia przybiera nieoczekiwany obrót.
Porozumienie formalnie weszło w życie 1 kwietnia 1856 roku.
Mój ojciec zorganizował skromną ceremonię, nie był to formalny ślub, ponieważ niewolnikom nie wolno było się żenić, i z pewnością nie był to ślub uznawany przez białe społeczeństwo, ale zebrał służbę, przeczytał kilka wersetów z Biblii i oznajmił, że od tej pory Josiah będzie się mną opiekował.
„Porozmawiajcie z moim autorytetem o dobrostanie Eleanor” – powiedział mój ojciec do wszystkich obecnych. „Traktujcie ją z szacunkiem, na jaki zasługuje jej pozycja”.
Dla Josiaha przygotowano pokój przylegający do kopalni, połączony drzwiami, ale oddzielny, aby zachować pozory przyzwoitości. Przeniósł tam swoje skromne rzeczy osobiste z kwater niewolników: kilka sztuk odzieży, kilka książek, które potajemnie zgromadził, oraz narzędzia kuźnicze.
Pierwsze kilka tygodni było niezręcznych. Dwoje obcych ludzi próbowało odnaleźć się w beznadziejnej sytuacji. Byłam przyzwyczajona do pomocy domowej. On był przyzwyczajony do ciężkiej pracy. Teraz był odpowiedzialny za intymne czynności: pomagał mi się ubierać, nosił mnie, gdy zepsuł się wózek inwalidzki, zajmował się potrzebami, o których nigdy nie wyobrażałam sobie rozmawiać z mężczyzną.
Ale Josiah podchodził do wszystkiego z niezwykłą wrażliwością. Kiedy musiałam wstać, najpierw pytał o pozwolenie. Kiedy pomagał mi się ubierać, unikał kontaktu wzrokowego, kiedy tylko było to możliwe. Kiedy potrzebowałam pomocy w sprawach osobistych, dbał o moją godność nawet w sytuacjach z natury nieprzyzwoitych.
„Wiem, że to niezręczna sytuacja” – powiedziałem jej pewnego ranka. „Wiem, że to nie ty ją wybrałaś”.
„Ty też nie”. Reorganizowałam swoją półkę z książkami. Powiedziałam mu, że chcę, żeby była ułożona alfabetycznie, i on się tym zajął. „Ale daliśmy radę”.
„Czy my?”
Spojrzał na mnie, jego imponująca postać wydawała się w jakiś sposób nieszkodliwa, gdy klęczał przy półce z książkami. „Ellaner, całe życie byłem niewolnikiem. Wykonywałem katorżniczą pracę w upale, która zabiłaby większość mężczyzn. Byłem chłostany za swoje błędy, sprzedawany i wypędzany z rodziny, traktowany jak bezgłośny wół”. Wskazał gestem salę gościnną. „Mieszkać tutaj, być pod opieką kogoś, kto traktuje mnie jak człowieka, mieć dostęp do książek i rozmów… To nie jest cierpienie”.
„Ale nadal jesteś niewolnikiem.”
„Tak, ale wolałbym być niewolnikiem tutaj z tobą, niż wolnym, ale samotnym gdzie indziej”. Wrócił do czytania książek. „Czy to źle?”
„Nie sądzę. Myślę, że jest szczery.”
Ale właśnie tego jej nie powiedziałem. Do czego wciąż nie potrafiłem się przyznać przed sobą. Zaczynałem coś czuć. Coś niemożliwego. Coś niebezpiecznego.
Pod koniec kwietnia ustaliliśmy już rutynę. Rano Josiah pomagał mi w przygotowaniach, a potem zabierał mnie na śniadanie. Potem wracał do kuźni, a ja zajmowałam się rachunkami domowymi. Po południu wracał i spędzaliśmy razem czas.
Czasami obserwowałem go przy pracy, zafascynowany tym, jak przemieniał żelazo w użyteczne przedmioty. Czasami czytał mi, a jego umiejętność czytania znacznie się poprawiła dzięki dostępowi do biblioteki mojego ojca i moim prywatnym lekcjom. Wieczorami rozmawialiśmy o wszystkim: o jego dzieciństwie na innej plantacji, o matce, którą sprzedano, gdy miał dziesięć lat, i o marzeniach o wolności, które wydawały się nieosiągalne.
I mówiłam o mojej matce, która zmarła przy moim porodzie. O wypadku, który mnie sparaliżował, o poczuciu uwięzienia w ciele, które nie działało, i w społeczeństwie, które mnie nie chciało. Byliśmy dwojgiem wyrzutków, którzy znaleźli ukojenie w swoim towarzystwie.
W maju coś się zmieniło. Widziałem Josiaha pracującego w kuźni, rozgrzewającego żelazo do czerwoności, a następnie nadającego mu kształt precyzyjnymi ruchami.
„Myślisz, że mógłbym spróbować?” – zapytałem nagle.
Spojrzał w górę ze zdziwieniem. „Spróbować czego?”
„Praca kucia. Wykuwanie czegoś.”
„Eleanor, jest gorąco i niebezpiecznie i…”
„—i nigdy w życiu nie robiłem niczego wymagającego wysiłku fizycznego, bo wszyscy uważają, że jestem zbyt słaby, ale może z twoją pomocą dałbym radę”.
Długo się we mnie wpatrywał, a potem skinął głową. „Dobrze, teraz naprawię to bez problemu”.
Postawił mój wózek inwalidzki obok kowadła, podgrzał mały kawałek żelaza, aż stał się kowalny, położył go na kowadle, a następnie dał mi lżejszy młotek.
„Uderz dokładnie tam. Nie przejmuj się siłą. Po prostu poczuj, jak porusza się metal.”
Uderzyłem. Młot uderzył w żelazo z cichym, głuchym odgłosem. Ledwo zostawił ślad.
„Jeszcze raz. Odwróć się do niego plecami.”
Uderzyłem mocniej. Lepszy strzał. Żelazo lekko się wygięło.
„Dobrze. Jeszcze raz.”
Waliłem młotkiem bez przerwy. Paliły mnie ręce. Bolały mnie ramiona. Pot spływał mi po twarzy. Ale wykonywałem pracę fizyczną, kształtując metal własnymi rękami. Kiedy żelazo ostygło, Josiah podniósł lekko wygięty kawałek.
„Twój pierwszy projekt. Nic specjalnego, ale dałeś radę”. Odłożyła żelazko. „Jesteś silniejszy, niż myślisz. Zawsze byłeś. Po prostu potrzebowałeś odpowiedniego zlecenia”.
Od tego dnia spędzałem godziny w kuźni. Josiah nauczył mnie podstaw: jak nagrzewać metal, jak go kuć i jak nadawać mu kształt. Nie byłem wystarczająco silny do ciężkich prac, ale potrafiłem tworzyć małe przedmioty: haki, proste narzędzia, ozdoby.
Po raz pierwszy od 14 lat, od wypadku, poczułem, że fizycznie jestem w stanie coś zrobić. Nogi odmawiały mi posłuszeństwa, ale ręce i dłonie tak. I w kuźni to wystarczyło.
Ale działo się coś jeszcze. Coś, czego nie mogłem kontrolować.
Czerwiec przyniósł inne objawienie. Pewnego popołudnia byliśmy w bibliotece. Josiah czytał Keatsa na głos. Jego czytanie poprawiło się do tego stopnia, że był w stanie zrozumieć złożone teksty. Jego głos był idealny do poezji: głęboki, dźwięczny, nadający wagę każdemu wersowi.
„Piękna rzecz to wieczna radość” – przeczytała. „Jej piękno wzrasta. Nigdy nie zniknie w nicość”.
„Naprawdę w to wierzysz?” – zapytałem. „To piękno jest wieczne”.
„Wierzę, że piękno w pamięci jest wieczne. Sam obiekt może blaknąć, ale pamięć o pięknie pozostaje.”
Co najpiękniejszego kiedykolwiek widziałeś?
Przez chwilę milczał. Potem: „Wczoraj w kuźni, cały w sadzy, spocony, śmiejąc się, wbijając ten gwóźdź. To było piękne”.
Serce mi podskoczyło. —Josiah, przepraszam. Nie powinnam była tego robić…
„Nie”. Przysunąłem wózek bliżej miejsca, w którym siedział. „Powiedz to jeszcze raz”.
„Byłaś piękna. Jesteś piękna. Zawsze byłaś piękna, Elellanar. Wózek inwalidzki tego nie zmieni. Złamane nogi tego nie zmienią. Jesteś inteligentna, miła, odważna i, tak, fizycznie piękna”. Jej głos stał się bardziej dumny. „Dwunastu mężczyzn, którzy cię odrzucili, to ślepi idioci. Zobaczyli wózek inwalidzki i odwrócili wzrok. Nie widzieli ciebie. Nie widzieli kobiety, która nauczyła się greki tylko dlatego, że mogła, która czytała filozofię dla przyjemności, która nauczyła się kuć żelazo pomimo złamanych nóg. Nie widzieli tego wszystkiego, bo sami tego nie chcieli”.
Wyciągnąłem rękę i ująłem jego dłoń, jego ogromną, pokrytą bliznami dłoń, zdolną zgiąć żelazo, a mimo to trzymającą moją, jakby była ze szkła. „Widzisz mnie, Josiah?”
„Tak, widzę ich wszystkich. I to najpiękniejsi ludzie, jakich kiedykolwiek spotkałem.”
Słowa wyrwały mi się z ust, zanim zdążyłam je powstrzymać. „Chyba się w tobie zakochuję”.
Cisza, która zapadła, była ogłuszająca. Niebezpieczne słowa. Niemożliwe słowa. Biała kobieta i czarny mężczyzna zniewoleni w Wirginii w 1856 roku. Nie było miejsca w społeczeństwie na to, co czułem.
„Ellaner” – powiedziała ostrożnie. „Nie możesz. My nie możemy. Gdyby ktokolwiek wiedział, to by wiedział…”
„Czego by chcieli? Przecież już mieszkamy razem. Mój ojciec już mnie z tobą wydał. Co za różnica, czy cię kocham?”
„Różnica tkwi w bezpieczeństwie. Twoim bezpieczeństwie. Moim bezpieczeństwie. Jeśli ludzie myślą, że ta umowa jest podyktowana uczuciem, a nie zobowiązaniem.”
„Nie obchodzi mnie, co myślą ludzie”. Pogłaskałam go po twarzy dłonią, wyciągając rękę, żeby go dotknąć. „Liczy się to, co ja czuję. I po raz pierwszy w życiu czuję miłość. Czuję, że ktoś mnie widzi. Że ktoś naprawdę mnie widzi. Nie wózek inwalidzki. Nie niepełnosprawność. Nie ciężar. Widzisz Ellanar. A ja widzę Jozjasza. Nie niewolnika. Nie bydlaka. Człowieka, który czyta poezję, tworzy cudowne rzeczy z żelaza i traktuje mnie z większą życzliwością niż jakikolwiek wolny człowiek, jakiego kiedykolwiek znałam”.
„Gdyby twój ojciec wiedział.”
„Mój ojciec wszystko załatwił. On nas połączył. Cokolwiek się stanie, to po części jego wina”. Pochyliłem się do przodu. „Josiah, rozumiem, jeśli nie czujesz tego samego. Rozumiem, że to skomplikowane i niebezpieczne. Może po prostu czuję się samotny i zagubiony. Ale musiałem ci to powiedzieć”.
Długo milczał. Myślałam, że wszystko zepsułam. Potem: „Kochałam cię od naszej pierwszej prawdziwej rozmowy. Od kiedy zapytałaś mnie o Szekspira i naprawdę wysłuchałaś mojej odpowiedzi. Od kiedy traktowałaś mnie tak, jakby moje myśli miały znaczenie. Kochałam cię każdego dnia od tamtej pory, Elellanar. Nigdy nie myślałam, że to powiem”.
„Powiedz to teraz.”
"Kocham cię."
Pocałowaliśmy się. Mój pierwszy pocałunek w wieku 22 lat, z mężczyzną, który według społeczeństwa nie powinien był istnieć dla mnie, w bibliotece pełnej książek potępiających to, co robiliśmy. Było idealnie.
Ale w Wirginii w 1856 roku doskonałość nie trwała długo. Nie dla ludzi takich jak my.
Przez pięć miesięcy Josiah i ja żyliśmy w bańce skradzionego szczęścia. Byliśmy ostrożni, nigdy nie okazywaliśmy uczuć publicznie, zachowując pozory oddanego protegowanego i wyznaczonego opiekuna. Ale w życiu prywatnym byliśmy po prostu dwojgiem zakochanych ludzi.
Mój ojciec albo tego nie zauważył, albo wolał to ignorować. Widział, że jestem szczęśliwsza, że Josiah jest uważny, że sytuacja się układa. Nie kwestionował czasu, który spędzaliśmy sami. Tego, jak Josiah na mnie patrzył, tego, jak się uśmiechałam w jego obecności.
W ciągu tych pięciu miesięcy zbudowaliśmy wspólne życie. Ja kontynuowałem naukę kowalstwa, tworząc coraz bardziej skomplikowane dzieła. On kontynuował czytanie, pochłaniając książki z biblioteki. Rozmawialiśmy bez końca o naszych marzeniach o świecie, w którym moglibyśmy być razem otwarcie, o niemożności spełnienia tych marzeń, o tym, jak odnaleźć radość w teraźniejszości pomimo niepewności przyszłości.
I tak, mieliśmy intymną relację. Nie będę się rozwodzić nad tym, co dzieje się między dwojgiem zakochanych ludzi. Powiem jednak: Josiah podchodził do intymności fizycznej tak samo, jak do wszystkiego innego ze mną – z niezwykłą wrażliwością, dbając o moje dobre samopoczucie, z szacunkiem, który sprawiał, że czułam się kochana, a nie wykorzystywana.
Do października stworzyliśmy własny świat w niemożliwej przestrzeni, w której społeczeństwo nas zmusiło. Byliśmy szczęśliwi w sposób, jakiego żadne z nas nie wyobrażało sobie jako możliwego.
Potem mój ojciec odkrył prawdę i wszystko się rozpadło.
15 grudnia 1856 roku. Josiah i ja byliśmy w bibliotece, zatopieni w sobie, całując się ze swobodą tych, którzy wierzą, że są sami. Nie usłyszeliśmy kroków mojego ojca. Nie usłyszeliśmy, jak otwierają się drzwi.
„Elellaner.” Jej głos był lodowaty.
Rozstaliśmy się gwałtownie. Winni. Obnażeni. Przerażeni. Ojciec stał w drzwiach, a na jego twarzy malowała się mieszanina zaskoczenia, gniewu i czegoś jeszcze, czego nie potrafiłem do końca rozszyfrować.
„Ojcze, mogę to wyjaśnić.”
„Jesteś w nim zakochana”. To nie pytanie, to oskarżenie.
Jozjasz natychmiast uklęknął. „Panie, proszę. To moja wina. Nigdy nie powinienem był tego robić…”
„Cicho, Josiah” – powiedział mój ojciec niebezpiecznie spokojnym głosem. Spojrzał na mnie. „Ellellanar, czy to prawda? Jesteś zakochana w tej niewolnicy?”
Mogłam skłamać. Mogłam twierdzić, że Josiah mnie zgwałcił, że byłam ofiarą. To by mnie uratowało i skazało Josiaha na tortury i śmierć. Ale nie mogłam.
Tak, kocham go, a on kocha mnie. I zanim mu zagrozisz, powinnaś wiedzieć, że to uczucie jest odwzajemnione. To ja zainicjowałam nasz pierwszy pocałunek. To ja dążyłam do tego związku. Jeśli musisz kogoś ukarać, ukaraj mnie.
Twarz mojego ojca wyrażała serię emocji: gniew, niedowierzanie, konsternację. W końcu: „Josiah, idź natychmiast do swojego pokoju. Nie wychodź, dopóki cię nie zawołam”.
"Pan-"
"NIE."
Josiah wyszedł, rzucając mi ostatnie, zaniepokojone spojrzenie. Drzwi się zamknęły, zostawiając mnie samą z ojcem. Co się stało potem? Słowa ojca w gabinecie zmieniły wszystko, ale nie tak, jak się spodziewałam.
